Stoelendans


Na twintig jaar trouwe dienst maken de 50.000 stoelen in de Amsterdam ArenA plaats voor nieuwe exemplaren. Het uitgangspunt was om de stoelen niet op de schroothoop te laten belanden. Dus worden ze hergebruikt. Een mooi voorbeeld van circulair economisch ondernemen.

Twintig jaar lang stonden de stoelen in weer en wind in het stadion. Kleuren zijn verschoten, zittingen beschadigd en soms is zelfs het plastic broos geworden. Het werd tijd voor nieuwe stoelen. En zoals het past binnen de duurzame filosofie van de Amsterdam ArenA, werd er met partners een plan bedacht dat aansluit bij de circulaire economie: de oude stoelen zouden een tweede leven krijgen. Of, zoals Frank de Leeuw, duurzaamheidscoördinator van de ArenA het formuleert: ‘We zouden de stoelen gaan vernieuwzamen’.

En zo geschiedde. Om te beginnen deden onderzoekers van het lectoraat Urban Technology van de hogeschool van Amsterdam onderzoek naar de stoelen. Uit welk materiaal bestaan ze precies? Zitten daar schadelijke stoffen in? En natuurlijk: wat kun je maken met het kunststof van de stoelen? ‘De oude stoelen zijn gemaakt van polypropyleen. Gelukkig vallen de chemische brandvertragers en kleurstoffen in het plastic binnen de normen’, vertelt De Leeuw. ‘Uit het onderzoek naar de stoelen kwamen heel leuke en bruikbare ontwerpen. Stoelen, maar ook andere dingen’.

Na het onderzoek vroeg de HvA in samenwerking met Amsterdam Made – een platform ter promotie en ondersteuning van de lokale maakindustrie – enkele Amsterdamse designers om van de oude stoeltjes een nieuw ontwerp te maken. Voor deze ‘Design Challenge’ kregen de ontwerpers ieder vijf stoelen. Wordt hun ontwerp in productie genomen, dan krijgen ze nog eens veertig stoelen. De ontwerpen worden getoond tijdens de Dutch Design Week 2017 in Eindhoven en later volgt nog een expositie in Amsterdam. Maar er gebeurt meer. De stoelen van de eerste ring bleken er slecht aan toe te zijn, door intensief gebruik en de inwerking van zonlicht. Die zullen door afvalverwerker Van Ganzewinkel gerecycled worden tot nieuwe grondstoffen. Verder is een groot deel van de nog bruikbare stoelen in de verkoop gegaan. Onderzoekers van de HvA hebben een aantal prototypes ontworpen. Allereerst als basisset met alleen de rugleuning en de zitting. Dan is er een model waarbij zitting en leuning op een houten onderstel worden bevestigd en er is een klapstoel zoals we die kennen, op een stalen onderstel dat gedeeltelijk uit het stadion afkomstig is. Koninklijke Ahrend ontwikkelt en produceert de laatste twee varianten. De productie vindt plaats in hun sociale werkplaats.

De Leeuw: ‘Tijdens het onderzoek heeft de HvA bij de certificaathouders geïnformeerd of zij belangstelling hebben voor een “nieuwe oude” stadionstoel en gelukkig is de animo groot. Niemand verdient hier overigens geld aan. Alles wat overblijft na aftrek van de productiekosten gaat naar de Ajax Foundation’.

Eerder dit jaar werden ook al 2.500 stoelen geschonken aan het SDK sportcomplex op Curaçao en nog eens 2.700 aan het Nacionello stadion in Suriname. Ook amateurclubs in Nijkerkerveen, Son en Breugel en Huissen hebben stoelen gekregen. Straks staan er dus meer dan 7.000 ArenA-stoelen op tribunes in stadions op verschillende plekken in de wereld. Het ‘vernieuwzamen’van de ArenA-stoelen is een schoolvoorbeeld van samenwerking. De Amsterdam ArenA levert de stoelen, de HvA verricht onderzoek en organiseert samen met Amsterdam Made de Design Challenge. Meubelbedrijf Ahrend zorgt voor de productie en logistiek, Ajax verzorgt de verkoop van de stoelen en elke stoel ondersteunt de Ajax Foundation. En om de circulariteit helemaal rond te maken: de oude stoelen worden vervoerd in de dozen en kisten waarin de nieuwe ArenA stoelen zijn aangeleverd. En zo krijgt al het oude materiaal weer nieuwe betekenis voor de economie.